Tuesday, January 24, 2017

Сциндапсус

Эпипремнум

Сциндапсус (Scindapsus) Ароидын (Araceae) овогт ордог авирч, ороож ургадаг навчаар гоёдог ургамал. Нийт 25 төрөл зүйл байдаг. Ароидын овгийн бүх ургамлуудын адил цэцэг нь годон хэлбэртэй. Зарим эх үүсвэрт сциндапсусыг мөн “эпипремнум” гэсэн байгаа. 
Эпипремнум (Epipremnum) Сциндапсус (Scindapsus) хоёр нь Ароидын (Araceae) овгийн нэг бүлэгт ордог маш ойрын хоёр төрөл. Зарим төрөл зүйлийг албан ёсоор эпипремнум, сциндапсус гээд аль альнаар нь нэрлэгддэг ба таксономын хувьд аль аль нь зөв.
Ботаникчид "Сциндапсус" гэх бүлэгээс яваандаа Эпипремнум гэж тусад нэг бүлэг салгаж авчээ. Ингэж сциндапсусын нэг хэсэг нь шинээр эпипремнум гэж албан ёсоор бүртгэгдээд, нөгөө хэсэг нь сциндапсусаар үлдээсэн байна.
Жишээ нь, маш сайн тархсан Сциндапсус золотистый (Scindapsus aureus)-ыг Эпипремнум гэж нэрлэж болдог бол Сциндапсус расписной (Scindapsus pictus)-ыг бол зөвхөн Сциндапсус л гэнэ. Scindapsus pictus-аас өөр нэршил түүнд байгаагүй тул эпипренум гэж нэрлэж болохгүй.
Эпипремнум
Потос (Pothos) өөр нэг будилуулсан нэршил. Хуучин хэрэглэж байсан нэрс "Рафидофора" болон "Потос".
Дээр бичсэн Эпипремнум золотистый (Epipremnum aureum) буюу Сциндапсус золотистый (Scindapsus aureus)-ийг мөн "Pothos aureus" гэдэг. Энэ ургамал явцын дунд маш олон нэртэй болжээ:
Албан нэрс:
Synonyms
· Epipremnum mooreense Nadeaud, 1899
· Pothos aureus Linden & André, 1880
· Rhaphidophora aurea (Linden & André) Birdsey, 1963
· Scindapsus aureus (Linden & André) Engl., 1908

Албан бус хэвшсэн нэрс:
Чөтгөрийн айргана - Devil's ivy
Алтан потос – Golden Pothos
Мөнгөний цэцэг - Money plant
Анчны хувцас – Hunter’s robe
Мөнгөлөг ороогч - Silver vine
Цэцгийн дэлгүүрүүдэд үүнийг мөн Филодендрон ч гэж буруу ташаа бичсэн байдаг.
Эпипремнум, сциндапсус, потос гээд нийтдээ бүгд 40 гаруй төрөл зүйл байдаг байна. Хоорондоо навчны хэлбэр, хэмжээ, мөн ургамлын хэр урт ургадаг гэх мэтээр хоорондоо ялгарна. Гэхдээ тасалгаанд ургуулахад арчилгаа нэг.
АНХААР: Ароидын төрлийн бүх ургамлуудын адил токсик хортой шүүстэй. Raphide гэх биенд шингэдэггүй, задардаггүй токсик бодис агуулдаг. Гэрийн тэжээвэр амьтадаас хол байрлуулах хэрэгтэй. АНУ-ын амьтадыг хамгаалах нийгэмлэгээс муур, нохойнд хортой ургамал гэж анхааруулсан байдаг. Амны салст гэмтээх, бөөлжих, эвгүйрэх, толгой эргэх, юм залгиж болохгүй болох зэрэг шинж тэмдэгүүд илэрдэг байна.
Ач холбогдол:
Тусгай арчилгаа шаардаад байдаггүй, ямар ч гадны нөлөөг даахдаа сайн, тэсвэртэй цэцэг. Ургалт хурдан, салаалж мөчирлөхдөө сайн, ороодог/авирдаг мөнхийн ногоон ургамал. Ихэнхидээ хагас эпифит маягаар ургадаг. Хамгийн гол чухал давуу тал нь сүүдэрхэг газар ургаж чаддаг, гэрэлд онцын ач холдбогдол өгдөггүй. Иймд тасалгааны хаана ч ургаад байна.
Арчилгаа бага тул оффис, ресторан, дэлгүүр, олон нийтийн цуглардаг газруудад ихээр ургуулдаг. Том ногоон навчнууд нь хүний нүд татахаар үзэмжтэй харагддагаас гадна агаарын бохирдлыг багасгадаг. Агаар дахь formaldehydexylene, benzene зэрэг нэгдлүүдийг устгадаг.
Тасалгааны нөхцөлд зөв арчилж, ургах нөхцөлийг зөв бүрдүүлвэл 2метр урт ургадаг байна. Их Британийн Royal Horticultural Society нийгэмлэгийн Award of Garden Merit шагнал хүртэж байсан цэцэг.
Аквариумны усыг элдэв нитратаас цэвэрэдэг шүүгч
Заримдаа аквариумны ургамал шиг ургуулж болдог. Аквариумны дээр байрлуулахад агаарын үндэсүүд нь усруу унжиж ургадаг. Ургамал нь усанд байгаа янз бүрийн нитратыг шүүж авч өөртөө тэжээл болгож хэрэглэдэг ба үүгээрээ аквариумтай усыг цэвэрлэдэг байгалийн шүүлтүүр болдог байна.
Гол анхаарах зүйл:
-
нэвт салхинаас хамгаалах,
- агаарын температурын огцом хэлбэлзэлд оруулахгүй байх,
- агаар хуурайшуулах халаалтын төхөөрөмжүүд,  халуун хүйтнээр үлээх кондиционеруудаас хол байрлуулах.
Сциндапсус расписной сорт Exotica (Scindapsus pictus var. argyraeus Exotica)
АРЧИЛГАА
Гэрэл
Эпипремнум, сциндапсусууд тод гэрэл шаарддаггүй, сүүдэрхэг газар ургаад байдаг. Гэхдээ алаг навчтай сортуудыг тод гэрэлд байрлуулж байж навчны хээг хадгална. Сүүдэрхэг газар байлгахад навчны алаг хээ алдагдаж жигд ногоон өнгөтэй болдог.
Хавар, зуны улиралд нарны шууд тусгалаас заавал халхалж тавьна. Хэт их нартай газар навч гандаад, өнгө муутай, гялалзахгүй, үүнээс гадна навч амархан унадаг.
Тод сарнисан гэрэл хамгийн тохирсон нөхцөл байдаг.
Цэцэг нь годон хэлбэртэй
Өвөл сайн гэрэлтэй газар байрлуулна. Гэрэл дутагдаад эхлэхэд навч жижигрээд, өнгө зүсээ алдаад, тод ногоон өнгө нь цайраад, навч гялгар өнгөлөг гадаргуйгүй болдог. Иймд өвөл 10-р сараас 2-р сарын хооронд урд зүгрүү харсан нартай цонхон дээр тавьж болно. Гэрэл дутсан тохиолдолд нэмэлт гэрэлтүүлэг гаргаж өгдөг.
Сүүдэрхэг газар ургадаг. Гэхдээ бүүр гэрэлгүй бүдэг орчинд байрлуулах мэдээж хэрэггүй. Хамгийн тохирсон газар бол баруун, зүүн зүгрүү харсан цонхны тавцан.
Агаарын дулаан
Эпипремнум, сциндапсусууд дулаанд дуртай ургамал. Хамгийн тохиромжтой агаарын хэм зуны улиралд +20-25°C, өвөл +15°C-аас бууруулахгүй байх. Гэхдээ хүйтэн сэрүүн газар өвөлжүүлэх хэрэггүй. Цонх, тагтны хажууд өвөл байрлуулахад жавартай агаарт цохигдож навчаа адаж болно. Нэвт салхинаас мөн хамгаалж байна. Өвөл ердийн тасалгааны нөхцөлд ургуулна. Халаах, үлээх төхөөрөмжөөс халхална.
Хэрэв өвөл нэмэлт гэрэлтүүлэг гаргаж өгөх боломжгүй бол, гэрэл нилээн дутахаар бол сэрүүн өвөлжүүлж болно. +15- 16°C хэмээс бууруулж болохгүй. Үүнээс хүйтэн газар байлгавал навчин дээр бор хүрэн толбонууд үүсэж үзэмжинд муугаар нөлөөлнө.
Агаарын чийгшил
Эпипремнум, сциндапсусууд чийглэг агаарт айхтар шаардаад байдаггүй. Тасалгааны агаарт зүгээр ургадаг. Агаарын чийгшил 40-50% байхад болдог. Өвлийн улиралд халаалт ирсэн үед тасалгааны агаар 30%-ийн чийгшилтэй л байдаг. Иймд бүлээн, жаваргүй, хлоргүй усаар шүршиж байхад илүүдэхгүй.
Бүлээн шүршүүрт оруулж сэргээж байх сайн байдаг. Навчны тоос угаахаас гадна чийг өгнө.
Унждаг хэлбэрээр ургуулж байгаа айлууд ихэнхдээ шүүгээний дээр, хөргөгчний дээр, өндөр тавиур дээр гээд байрлуулсан байдаг. Өрөөний дээгүүрх агаар илүү хуурай, илүү халуун байдаг ба агаарын солилцоо бага явагддаг гэдэгийг анхаараарай. Хэт хуурай халуун газар навчаа нэг нэгээр алдсаар байдаг.

Усалгаа
Хавар, зуны улиралд усалгааг сайн хийнэ. Жигд, тогтмол, тохируулж усалдаг. Дараагийн усалгаа хүртэл хөрсний дээрх үе 1/3 хүртэл хатсан байна. Хэрэв өвөл сэрүүн газар байлгах бол усалгааг багасгаад цөөлнө. Жирийн тасалгааны нөхцөлд өвөлжүүлж байгаа бол дараагийн усалгаа хүртэл хөрс дээрээсээ 2/3 хүртэл хатсан байх ёстой.
Хөрсийг бүүр хатааж болохгүй. Усархаг нойтон байлгаад байж болохгүй.
 
Ус заавал зөөлрүүлсэн, 2-3 өдөр том амсартай задгай саванд байлгаж хлоргүйжүүлсэн, жаваргүй, бүлээвтэр ус байна. Усалгааг хэтрүүлсэн бол навч “уйлж” эхэлдэг. Үзүүрээс нь усны дусал дуслаад байна. (Цэцэг яагаад уйлдаг тухай эндээс). Хэрэв гуттаци буюу ус дуслах үзэгдэл гарч байвал усалгааг багасгах хэрэгтэй гэсэн дохио. Үндэс өвчилж эхлэх гэж байгаагийн дохио.
Ус хэтрүүлээд байвал үндэс илжирдэг.
Зун усалдаг шигээ өвөл ихээр услаад байж болохгүй. Усны дусал навчнаас гарахаас гадна хэтрүүлж усласны нэг шинж тэмдэг нь навч борлох. Ийм зүйл ажиглагдвалшууд усалгааг багасгана.
Бордоо
Хавар-зун сард 2-3 удаа навчаар гоёдог ургамлын бордоо хэрэглэнэ. Намар-өвөл 2 сард нэг удаа бордоход хангалттай.
Эпипремнум Marble Queen
Шилжүүлэн суулгалт
Залуу цэцгийг үндэс сав дүүргэсэн байдлаас шалтгаалаад жилдээ нэг удаа. Хөгшин ургамлыг 2 жилд нэг удаа, хэт урт урт ургасан мөчирнүүдийг богиносгож тарсны дараа.
Хөрс хөвсгөр, гумустай, рН=6. Савны ёроолд заавал зузаан дренаж дэвсэж өгнө. (Дренажны тухай эндээс).
Шилжүүлж суулгахыг 2-3 сард хийнэ. Шинэ хөрс нь:
1 хэсэг навчин хөрс
1 хэсэг хүлэрт хөрс
1 хэсэг ялзмагт хөрс
1 хэсэг элс (эсвэл вермикулит).
Хүнд, шаварлаг хөрсөнд ургахдаа муу, иймд перлит, вермикулит гээд хөрс сийрүүлэх тусгай зүйлүүд байхгүй бол элс, нарсны үүрүүлсэн холтос, дулаалгын цагаан хөөсөнцөрийн үүрмэг, модны нүүрний үүрмэг гээд юу ч хэрэглэж болно.
Хэрэв дэлгүүрээс бэлэн хөрс авч байгаа бол кокосон шахмал (хатуу шахмал, норгоход хөөгөөд хөвсийгөөд ирдэг) норгож бэлдээд, дэлгүүрийн хөрстэй адил хэмжээгээр авч хольж болно. Дээрээс нь модны нүүрсний хэлтэрхий  (1x1см хэмжээтэй 4-5 хэлтэрхий 1 литр хөрсөнд ) нэмээд, байвал вермикулит мөн хангалттай холиод бэлддэг.
Савны ёроолд заавал дренаж хийнэ.
Сциндапсусын үндэс ихээр хөгжиж ургадаггүй, иймээс том сав авах хэрэггүй. Гидропоникийн аргаар ургуулж болдог. Хөрсгүйгээр тэжээлтэй шингэнээр ургуулна гэсэн үг.

 ҮРСЛҮҮЛЭХ АРГА
Эпипремнум, сциндапсусыг мөчирний үзүүрээр, мөчирний хэсгээр, эх цэцэгнээс салгалгүй үндэслүүлж болдог. Хөрс хөвсгөр, сийрэг байх тусам илүү хурдан үндэслэдэг.
Мөчирний үзүүрээр:
Мөчирнөөс 2-3 навчтай хэсэг тасдаж аваад, чийгтэй элс хүлэрт хөрс хольж бэлдээд шууд суулгана. 3-аас илүү навчтай урт мөчирний хэсэг авах хэрэггүй. Угаассс ургалт хурдан байдаг тул дорхноо урт болоод ирнэ. Урт мөчирний үзүүр удаан үндэслэхээс гадна шинэ нахиа гарахад 2-3 навчтайгаа хэсэгээс илүү зөв хэлбэртэй цэцэг болж ургана.
+22-25°C хэмтэй газар байрлуулаад тогтмол шүршээд байхад 2-3 долоо хоногийн дотор үндэслэдэг. Эсвэл усанд хийж үднэслүүлж болно. Усанд хийхдээ 7  хоноод усаа сольж байх, усандаа модны нүүрсний хэлтэрхий хийвэл сайн, наранд тавихгүй байх.
   
Мөчирний хэсгүүдээр үрслүүлэх арга:
Нахиа хувааж үржүүлэх тохиолдолд нэг нэг навчтай хэсгүүдэд хуваадаг. Навчны энгэрээс цаашдаа шинэ нахиа ургана. Тасалгааны нөхцөлд сциндапсус цэцэглэдэггүй тул урт мөчир, нахиаг нь чөлөөтэй тайрч болно.
2-3 долоо хоноод үндэслэдэг. Үүний дараа нэг нэгээр нь тусгаарлаж жижиг саванд суулгана. Усалгааг сайн хийнэ. Шинээр нахиа цухуйтал өдөр бүр шүршиж байна. Шинэ нахиа гараад, ургангуут үзүүрийг нь чимхэж өгнө. Үүнээс хойш жирийн сциндапсус шиг арчилж байна. (Чимхэлт хийх тухай эндээс).
Мөчир, мөчирний хэсэгүүдээр жилийн аль ч улиралд үржүүлж болдог. Гэхдээ хавар хийсэн нь илүү үр дүнтэй бөгөөд, хамаагүй хурдан үндэслэдэг. Навчны доор товгор байдаг. Үүнээс агаарын үндэс ургадаг. Энэ хэсгийг хөрсөнд хүргэхэд үндэслээд, ургаад ирнэ.
 
Хэрэв намар, эсвэл хавар үрслүүлж байгаа бол хангалттай их гэрэл гаргаж өгөөрэй. Хэрэгтэй гэж үзвэл өдрийн гэрэлтэй чийдэн (LED гэрэл болдог) тавьж өгнө.
Эх цэцэгнээс салгалгүй үндэслүүлэх арга:
Үүний тулд эх цэцэгний хажууд хөрстэй сав байрлуулна. Үүндээ нэг, эсвэл хэд хэдэн мөчирний үзүүр татаж байрлуулаад, нахиаг нь хөрсөнд хавчаараар дарж тогтооно.
Агаарын үндэс нь доош хөрстэй барьцалдаад, ургаад ирэнгүүт тайраад энэ савтай нь үлдээх бол бага зэрэг хөрс нэмж тогтвортой болгоно.
Гарч болох хүндрэлүүд
Навч шарлаад, унаад байвал
- Хэрэв зөвхөн доод навч унаж байвал энэ нь ердийн зүйл. Навч хөгшрөөд унах нь хэвийн үзэгдэл.
-   Хэрэв бүх навч шарлаад байвал гэрэл дутсаных, тэжээл дутсанаас болно.
Навч бүдэгрээд, өнгөө алдаад байвал
-   Хэтэрхий тод гэрэлд тавьсан, шууд наранд тавьсан.
Навч жижигрээд, алаг эрээн хээ нь алдагдаад, жигд ногоон өнгөтэй болоод байвал
-   Гэрэл дутсанаас.
  
Хорхой шавьжнаас юуны түрүүнд бамбайт, аалзан хачиг, ширх үрждэг. Таарах хор цацаж устгана.
Мөөгний болон бактерийн гаралтай өвчлөлүүдэд амархан өртдөг. Хүйтэнд тавихгүй байх, үндэс дааруулахгүй байх, хүйтэн усаар услахүй байх, гээд ердийн арчилгааны дэглэмийг баримтлаад байхад сайхан ургана. Гэрэл, дулаан, усалгаа, тэжээл гээд энэ дөрвөн зүйлийг л тохируулж байх хэрэгтэй.
Чимхэлт хийж байх чухал
Сциндапсус хурдан ургалттай ургамал. Иймд тайралт хийхээс айх хэрэггүй. Сциндапсусын үндэс саваа дүүртэл ургаад байдаггүй, гүехэн. Нэг саванд хэд хэдэн мөчир үрслүүлээд ургуулаад байж болдог. Урт нарийхан халзан утас 5 метр хүргэж байхаар эхнээс нь чимхээд салаалаад өтгөн болгосон нь дээр.  
Ургалтын явцад хэт хурдан ургаад байгаа мөчирнөөс тайраад эх цэцэгний хажууд шууд зоочиход үндэслээд, ургаад, халзарч байгаа хөгшин шилбэнүүдийг далдлаад үзэмжтэй харагдуулдаг. Тайрсан газраас ч мөн салаалаад цаашаа олон нахиа ургаад явна.
Өтгөн, олон навчтай, олон салаа нахиатай, эрүүл гялгар, гялалзсан ургамал үзэмжтэй бөгөөд арчилгаатай харагддаг.  
http://www.flonature.ru/plant_szindapsus.html#.VNC7oNKUe1M
http://iplants.ru/scindapsus.htm
http://greenhome.org.ua/epipremnum-i-scindapsus-opisanie-i-uxod/
http://www.phart.ru/plants/166/
http://www.floralworld.ru/encyclopedia/plants/Epipremnum_Scindaps

Friday, January 20, 2017

Цикламен - Ниллэг

АСУУЛТ - ХАРИУЛТ: Миний хайр болох Цикламены тухай яагаад оруулдаггүй юм бол? Нямkа
ЦИКЛАМЕН (лат. CYCLAMEN)
Myrsinaceae овогт ордог, нийт 20 гаруй төрөл байдаг. Цикламен гэх нэр нь грекийн "kyklas" — "бөөрөнхий" гэсэн утгатай үг гэнэ. Зарим төрөл, сортын булцууны хэлбэрээс болж ийм нэртэй болжээ. 
Монгол нэршил нь - НИЛЛЭГ.
Цикламен нь олон наст, өвслөг, булцуутай ургамал. Дундад газрын тэнгис орчим, Испани, Иран, Африкийн зүүн хойд хэсгээр тархсан.
Тасалгаанд тарьдаг нь Перс болон Европ цикламен.
ТӨРӨЛ
Европ Цикламен (Cyclamen europaeum L)
мөнхийн ногоон ургамал. Навчаа гөвдөггүй, амралт үед ордоггүй. Навч нь Перс цикламеныг бодвол жижигхэн, диаметр нь 2—4 см. Цэцэг бас жижиг 2 см, ихэнхдээ ягаан өнгийн, таатай зөөлөн үнэртэй.
                          Cyclamen europaeum
Перс цикламеныг бодвол бүтэн жил цонхны тавцан дээр сайхан ургаад байна. + 18—20°C хэмд, агаарын чийгшэлт 30—35% байхад болно. Европ цикламеныг баруун болон зүүн цонхны тавцан дээр байрлуулахад тохирно. Халуун хурц нарнаас хамгаалах хэрэгтэй. Хамгийн тохирох хөрс: ширгэн, навчин, ялзмагтай, хүлэрт хөрсүүдийг элстэй хольж (2:2:2:2:1) хэрэглэнэ. Усалгааг доогуур хийх нь илүү сайн. Тасалгааны дулаанаас 3—4°C хэмээр доогуур байхаар хүйтэн усаар услаж байна. Зун усалгааг сайн хийнэ. Өвөл - тохируулж багавтар. 
Үржүүлэхдээ булцуугаар шилжүүлж суулгах явцад салгаж авна. Заримдаа нахиа салаалж үрслүүлж болно. Гэхдээ болгоомжтой хийх хэрэгтэй. Өвөл навчны зарим хэсэг унаж, үхэх тохиолдол байна. Хавар хурдан хүчээ авч, шинэ навч ургаж хурдан цэцэглэдэг.

Перс цикламен (Сyclamen persicum Mill.)
заримдаа үүнийг альпийн фиалка ч гэж нэрлэдэг. Хатуу том булцуутай, булцууны доод хэсгээс үндэс ургасан. Саарал хээтэй бараан ногоон өнгийн навчтай. Цэцэгний өнгө төрөл бүр байдаг. 
Сyclamen persicum var. silver Cyvlamen persicum Sierra Series 'Sierra White' 

Африк цикламен (Cyclamen africanum)
Алжир, Тунисын хад чулуутай газраар ургадаг. Навч том 15см. Цэцэг бүдэг, тод ягаан өнгөтэй.
Сyclamen africanum

Cyclamen alpinum - Альпийн цикламен

Балеар цикламен (Cyclamen balearicum)
эх нутаг нь Майорка, Минорка, Ибица, Кабрера (Балеарын арлууд). Мөн Францын хэсэг нутгаар ургадаг. 

Цикламен колхикум, буюу понтикум (Cyclamen colchicum, Cyclamen ponticum) Абхазийн нутгаар ургадаг. 
Сyclamen colchicum

Альпийн фиалка (Cyclamen creticum) Крит болон Karpathos арлуудаар тархсан. 
Cyclamen creticum

Cyclamen elegans Азербайджанд ургадаг.
Сyclamen elegans

Cyclamen graecum Грекд ургадаг
Cyclamen graecum

Неополитан цикламен буюу авиргана-навчит (Cyclamen hederifolium, Cyclamen neapolitanum Ten., Cyclamen linearifolium Dc)
Сyclamen hederifolium

АРЧИЛГАА
Байршил
Цикламен тод сарнисан гэрэлд, хагас сүүдэрхэг газар дуртай. Агаарын солилцоо сайн байх ёстой. Гэхдээ нэвт салхинаас хол, мөн халаах, үлээх төхөөрөмж, паарнаас хол байрлуулна.
Хөрс
Цикламеныг ширгэн, навчин хөрсөнд, бага зэрэг шохойны үүрмэгтэй, модны нүүрстэй, элстэй хольж суулгана. Савны ёроолд заавал зузаан дренаж хийнэ, хэт их ус чийг булцуунд муугаар нөлөөлдөг.
Усалгаа
Цэцэглэлт үед усалгаа — их, гэхдээ хэтрүүлж услахгүй. Амралт үед — цөөн, гэхдээ хөрсийг бүрэн хатааж болохгүй. Булцууны дээрээс мөн бутны голруу услаж болохгүй. Навчны ишний угруу болон цэцэгрүү ус хүргэж болохгүй. Усалгааг доороос хийсэн нь дээр. Доод суурь саванд ус хийж услана гэсэн үг. 
Агаарын чийгшил
өндөр байх хэрэгтэй. чийгтэй хайрга, керамзит, хөвд дээр тавьдаг. Навч, цэцгэнд ус хүргэлгүй, цэвэрхэн шүршинэ. Зөвхөн эргэн тойрны агаарыг холоос нарийн шүршигчээр манантуулж шүршиж чийглэнэ. Эсвэл цахилгаан агаар чийгшүүлэгч ажиллуулж болно.
Агаарын дулаан
Цэцэглэлт үед +13-16°С, амралт үед — +10-18°С. Агаарын хэм маш чухал ач холбогдолтой. Эх нутагтаа цикламены ургалт үе нь өвөл болдог - бороо хур ихсэж, сэрүүн болж эхлэхэд. Харин хэт дулаан халуун болоод ирэхлээр цикламены булцуу амралт үедээ бэлдэж эхэлнэ. Үүнээс болж тасалгаанд ургуулахад хүндрэл үүсдэг. Хэт халуун гэрт цэцэглэхээ зогсож, навчаа гөвөх гэж оролддог. Гэхдээ сүүлийн жилүүдэд дулаан агаарт тэсвэртэй, тасалгаанд ургуулахад зориулж гаргасан тусгай сортууд ихээр бий болсон.
Шилжүүлэн суулгалт
Шилжүүлэн суулгахдаа хуучин хөрсийг бүрэн сольдог. Ингэхдээ үндэс булцууг сайн шалгах хэрэгтэй. Өвчтэй, зөөлөрсөн үндэсний хэсгүүдийг тасдаж авна. Цикламены сав хэт том байж болохгүй, хамгийн тохирсон хэмжээ 12-14 см голчтой байх. 
Хэт жижиг саванд эрт цэцэглэдэг, цэцэглэлт сул, муу болдог. Перс цикламеныг ширгэн хөрс, навчин хөрс, ялзмаг, элс хольж суулгана.
Харин бусад төрлийн цикламенд дээрх хөрсөн дээр үнс нэмж болно. Неаполитан болон европ цикламенуудад хөрс тэжээллэг байх ёстой бол косс цикламенд - эсрэгээр ядмаг хөрс дээр байдаг.
Перс цикламены булцууг 1/3-ыг ил гаргаж суулгадаг бол бусад бүх төрлийг бүрэн булж болно, неаполитан цикламеныг бол харин ч заавал булах ёстой.
Шилжүүлж суулгасны дараа хурц нарнаас хамгаалсан тод сарнисан гэрэлтэй газар байрлуулж эхний 2 долоо хоног усалгааг маш бага хийнэ. Цикламен шинэ савандаа дасаад, идээшээд, шинэ навч гаргатал болгоомжтой услаж байна.
Үрслүүлэх арга
Хөгшин булцууг хувааж эсвэл үрээр үржүүлж болдог. 
Булцуугаар үржүүлэх:
Цикламены булцуу худалдаж авахдаа хүнд жинтэй, үрчийгээгүйг шилж аваарай. Дээрээ соёолсон эсэхийг хараарай. Булцууг амралт үед нь суулгана. Тасалгаанд байрлуулах бол хагас булж болно. Маш болгоомжтой хандахгүй бол шүүслэг булцуу нь амархан илжирдэг. Соёолсон бол хуглаж болохгүй. Ойр ойр шилжүүлж суулгаад байвал булцуу сулардаг. Энэ нь цэцэглэлтэнд муугаар нөлөөлдөг.
Үрээр үржүүлэх:
Хэрэв та өөрөө үр гаргаж авахаар шийдсэн бол хамгийн том, хамгийн гоё цэцгийг сонгоорой. Дараа нь цэцэгнийхээ ишийг хэд хэдэн удаа зөөлөн няслаж өгнө. Тоос хүртсэн цэцэгний дэлбээ амархан унадаг. Хэдэн долоо хоногийн дараа үрийн хайрцаг дотор боловсорч дуусдаг. Үр тогтоох ажиллагааг – 1 сард, 2 сарын эхээр хийх нь дээр.
Хураасан үр нэг жилийн турш соёолох чадвараа алддаггүй гэж үздэг. Удах тусам чанар нь муудсаар, хурааснаас хойш 3 жилийн дараа үр ургадаггүй. 
Үр ургахдаа муу байдаг. Перс цикламены үрийг савтай хөрсөнд суулгаад дээрээс нь шороогоор булна. Учир нь үр нь гэрэлд ургадаггүй гэдэг. Хөрс байнга чийглэг байх ёстой тул тогтмол услаж байна. Хүсвэл вакумдаж болно. Үр ургахад халуун дулаан орчин хэрэггүй. +15° - 18°С.
Залхууралгүй хөрс болон саваа ариутгаарай. Хөрс хүчиллэг байвал үр ургадаггүй. Иймд хүлэрт хөрс холих хэрэгтэй, эсвэл чимх үнс холих (хагас чимх ч байж болно, ихдүүлж болохгүй).
Ойролцоогоор сарын дараа соёолдог. Булцуу томроод, цэцэглэх хүч ортол 3-4 жил болно. Цикламен үрээр ургуулж болно. Үүнийг жилийн ямар ч улиралд хийж болдог. Гэхдээ тааламжтай цаг нь 2-3 сард, эсвэл зун 8 сард - зун амралт үе байдаг тул.
Суулгахын өмнө үрнүүдээ 5%-ийн элсэн чихэрийн уусмалд дүрээд үзнэ. Доор тунаж унасан үрнүүдийг цаашид үрсэлгээнд хэрэглэнэ. Дээр хөвөж байгаа үр ургахгүй. Шилж авсан үрнүүдээ Эпин Экстра-д, эсвэл өөр ямар нэгэн хурдан ургуулагч бодисонд дүрж дэвтээнэ, Хэрэв тийм бодис байхгүй бол сул ягаан өнгийн марганцын уусмалд 12 цаг байлгана.
Үрийг хөрсөнд 1 см гүн суулгадаг. Хөрсөө урьдчилаад ариутгасан байх хэрэгтэй. Цикламены хөрс 2 хэсэг ариутгасан хөрс, 0,5 хэсэг голын элс авна, 0,5 хэсэг жирийн элс, 0,5 хэсэг хүлэрт хөрс гэж авна. Хөрсөнд 1 см гүн нүх ухаад, бага зэрэг шүрсэж норгоно. Үрнүүдээ нэг нэгээр нь хоорондоо 2 - 3 см зайтай суулгана. Дээрээс нь хөрсөөр 0,5см хучина.
Перс цикламены үр харанхуйд +18 - 20С хэмтэй газар соёолж задардаг. Иймд үрслүүлж байгаа саваа дээгүүр нь гэрэл нэвтэрдэггүй гялгар уутаар бүтээх, эсвэл таглах хэрэгтэй. Үр маш удаан соёолно. Ойролцоогоор 30-40 хоног өнгөрч байж үр задарч эхэлдэг. Заримдаа 60 хоног ч болно. 2 сарын дараа үр ургахгүй байвал сэтгэлээр унах хэрэггүй. Заримдаа APPLE сортын үр 5,5 сар болж байж задардаг удаа ч бий. Энэ нь хэр их шинэ үр байсан бэ гэдгээс маш их шалтгаалдаг.
Соёолсон үрсэлгээг гэрэлтэй газар байрлуулна. Дээгүүр нь гэрэл нэвтэрдэг гялгар уутаар бүтээж болно. Үдийн хурц нарны гэрлээс хамгаалаарай. Нэгэнт соёолсон бол маш хурдан булцуу ургаж эхэлдэг.
Үрсэлгээнүүд хоёр хоёр навчтай болонгуут тусгаарлана. Тусгаарлахдаа шууд жижгэвтэр саванд 2-3-аар нь суулгаж болно. Эсвэл хооронд нь 5 см зайтай болгож үрсэлгээнүүдээ сийрэгжүүлж өгнө. Тусгаарлан суулгахдаа булцууг бүрэн далдалж өгдөг. Хөрс маш сийрэг хөвсгөр бүтэцтэй байх ёстой. Залуу цикламен ургаад ирэнгүүт, ойролцоогоор 6-7 сарын дараа, тэднийг 6 - 7 см диаметртэй саванд нэг нэгээр нь шилжүүлж суулгадаг. Хөрс урдных шиг адилхан бүтэцтэй байна. Булцууг энэ удаад 1/3-ыг хөрсний дээр ил гаргаж суулгана.
Залуу цикламенууд зун амардаггүй. Иймд жигд услаж, сүүдэрт байлгаж, навчийг шүрсээд байвал үр суулгаснаас хойш 1-1,5 жилийн дараа цэцэглэнэ. Цикламеныг булцуу хуваалтаар үржүүлж болохгүй. Булцуу эмзэг тул маш амархан муудаж, үхдэг юм.
Цикламен хөрсөнд хуримтлагдах минерал давсны илүүдэлд дургуй, иймээс залуу ургамлыг маш бага тунгаар борддог.
Бордохдоо зөвхөн минерал бордоо хэрэглэнэ. Ойролцоогоор хагас жилийн дараа цикламеныг нэг нэгээр нь салгаж тусгаарладаг ба савны ёроолд маш сайн дренаж дэвсэж өгнө. Гэрэлтэй газар тавьна, услана, шүршинэ, бордоно. Тэвчээртэй хэдэн сар ургуулна. Ингээд 1,5 жилийн дараа цэцэглэнэ! Цикламен намар цэцэглэдэг.
Цэцгээр гоёдог ургамлын бордоогоор заавар дээр байгаагаас 2 дахин сул найруулж борддог. Залуухан цэцгийг яг л хөгшин ургамалтай адилхан арчилдаг. Перс цикламены амралт үе нь хавар-зуны цагт болж өнгөрдөг бол европ цикламен нь намар-өвлийн цагт амардаг байна. Европ цикламен навчтайгаа амардаг, гэрэлтэй, сэрүүн өрөөнд амраадаг. Амралт үед европ цикламеныг усалдаг. Үрээр ургуулсан цикламен 11-15 сарын дараа цэцэглэдэг.
Хүйтэн усаар услаж болохгүй, илжирдэг. Услах усны дулаан өрөөний хэмээс 2-3 градус бүлээн байна. Органик бордоо болон ялзмаг хөрсөнд хийдэггүй.
Үрслүүлж байгаа өрөөний болон хөрсний дулааныг +18°C-аас сэрүүн болгож болохгүй, үр ийм сэрүүнд үхнэ, үрсэлгээний ургалт зогсоно.
 
Тайралт
Тайралт хийх хэрэггүй. Муудсан навч, цэцгийг дор бүр нь авч хаяж байна. Хайч, хутга хэрэглэх хэрэггүй. Тасдаж авахдаа ишний ёроолыг үлдээж болохгүй - илжрэх гол эх үүсвэр болдог.
Бордоо
Идэвхтэй ургалт үед болон цэцэглэлт үед 2 долоо хоногт нэг удаа бүрэн минерал бордоогоор бордож байна.
Гарч болох хүндрэлүүд
Хүйтэн өрөөнд хэт чийгтэй орчинд эсвэл агаарын солилцоо огт байхгүй бол цэцэг, бундуун дээр маш амархан хөвсгөр саарал хөгц ургаж эхэлнэ. 
Навч шарлаад, цэцэцг эрүүл бол шалтгаан нь — хэт халуун орчинд байна. Агаарын хэм +18°С -ээс дээш байна. Байж болох бусад шалтгаанууд —усалгаа багадсан, нарны шууд тусгалд байрлуулсан. 
Цэцэгний иш болон навчны бариул зөөлөрч илрээд байна. Шалтгаан нь — хөрс хэт их устай, чийгтэй, ялангуяа дээрээс усалдаг бол.
Цэцэглэлт богино бол - агаарын хэм +18°С - ээс дээш байна, агаарын чийгшэлт бага байна.
http://www.hardycyclamens.com/cyclamen-photo-gallery.html
http://yougrowgirl.com/barrys-magical-cyclamen/

http://greenhome.org.ua/